Martin van de Grind (helemaal vooraan) en Johnboy Willemse (met gespreide armen) in Rac’n’Roll place, 2014

Nazikroegen in Nederland (Ravenstein en Veendam)

Ingang nazikroeg te Veendam

Ingang nazikroeg te Veendam

Het is een klassiek probleem voor extremisten, motorbendes en criminelen. Waar spreken we af? Waar drinken we een biertje? Waar kunnen we zijn wie we willen zijn, zonder dat we gezeur krijgen? Waar kunnen we het beste zaken bespreken die het daglicht niet kunnen verdragen? Thuis, in de kroeg of in een eigen ruimte? We hebben binnen extreemrechtse verbanden alle drie deze opties voorbij zien komen. Maar recent is er een nieuwe ontwikkeling zichtbaar geworden. Neonazi’s openden onlangs twee kroegen voor de eigen achterban in Veendam en Ravenstein. Onderzoeksgroep Kafka schreef er dit artikel over.

Eerst een korte blik in het verleden. De zoektocht naar geschikte ruimtes is er namelijk niet één van vandaag of gisteren. Rechtsextremisten hebben sinds de Tweede Wereldoorlog grote moeite om ontmoetingsruimtes te vinden. Men wil overleggen, vergaderen, elkaar ontmoeten, feestvieren, drinken en optredens en bijeenkomsten kunnen verzorgen voor de achterban. Dat alles lukte eigenlijk lange tijd niet, of een enkele keer met grote moeite. Het huren van geschikte ruimtes bleek namelijk meestal onbegonnen werk. Kroegbazen en zaaleigenaren wilden geen rechtsextremisten. Omdat ze het niet met hen eens waren, maar nog vaker omdat er problemen werden verwacht.

Centrumpartij last congres af wegens gebrek aan zaalruimte (Bron: BVD verslag CP vergadering)

Centrumpartij last congres af wegens gebrek aan zaalruimte (Bron: BVD verslag CP vergadering)

Rechtsextremisten in je gebouw, dat is slecht voor de naam, dat jaagt andere klanten weg en levert vaak grote problemen op met politieke tegenstanders of politie en autoriteiten. Omdat het huren onder eigen naam niet bleek te lukken, werd eind jaren zeventig over gegaan op een nieuwe strategie. Men bedacht om zalen en kroegen te bespreken onder een valse naam. Dat werkte een enkele keer wel, maar vaak ook niet omdat politieke tegenstanders daar achter wisten te komen. Die voerden dan alsnog een protestactie of lichtten zaaleigenaren preventief in. Die verbroken in veel gevallen daarna de huurovereenkomsten.

Huiskamerbijeenkomsten

Huiskamerbijeenkomst Blood & Honour Noordland, Groningen 2006

Huiskamerbijeenkomst Blood & Honour Noordland, Groningen 2006

Het leek er op dat de eigen huiskamer vaak de enige plaats was waar ongestoord bij elkaar gekomen kon worden. Dat was krap, maar wel veilig en zonder kans op veel gezeur. En soms was dit alternatief ruim voldoende. Zo had de zeer actieve Blood & Honour Noordland-groep rond 2006 een aantal plaatsen om bijeen te komen in en om Winschoten. De Winschotense neonazi Martin van de Grind stelde bijvoorbeeld zijn huis beschikbaar voor bijeenkomsten van de club. Maar ook de ouders van enkele jonge Blood & Honour-leden stelden huizen, schuur en akkerland ter beschikking voor extreemrechtse kroegavonden, barbecues en andere bijeenkomsten. Tot samenkomsten in deze ruimtes voor steeds meer overlast zorgden en de gemeente in een aantal gevallen ingreep. Zo werd een grote barbecuebijeenkomst van Blood & Honour in 2009 door de burgemeester verboden en ontbonden op grond van een noodbevel. Na een lange procedure door een aanwezige neonazi bleek dat besluit echter onterecht genomen te zijn.

Extreemrechtse krakers
Op andere plaatsen werd naar andere oplossingen gezocht. Een manier die zorgde voor geschikte ruimtes tegen beperkte kosten, was om leegstaande gebouwen te kraken. Extreemrechtse activisten uit Voorpost-kringen kraakten bijvoorbeeld in 2000 een leegstaand kazerneterrein in de bossen rond Eindhoven. Dat terrein was enkele jaren daarna een verzamelplaats voor rechtsextremisten uit heel Nederland. Er waren kroegavonden, concerten, politieke bijeenkomsten en er was ruimte voor enkele personen om te wonen. Die situatie kon lang blijven bestaan omdat de gemeente Eindhoven en Defensie – de eigenaren van het complex – geen aanleiding zagen om het complex te ontruimen. Dat veranderde in 2003 toen er een neonazi-concert werd gepland met een uitgesproken antisemitische aankondiging. Dat leverde zoveel onrust op dat het snel tot een ontruiming van het kraakpand kwam. Enkele jaren later, in 2009, probeerden ook neonazi’s uit de regio Haaglanden van de Nationaal Socialistische Aktie (NSA) enkele panden te kraken. dat liep echter minder voorspoedig: zij werden steeds na korte tijd ontruimd. Uiteindelijk bleken dergelijke initiatieven dus ook geen lang leven beschoren.
vprijnmond

Ondertussen leek ook het aloude huurprobleem wat minder groot te zijn geworden. De actiegroep Voorpost bijvoorbeeld organiseert al een aantal jaar achter elkaar regionale ‘stamtafels’. Dit zijn maandelijkse regionale bijeenkomsten van Voorpost-leden en –sympathisanten die meestal plaatsvinden in een vaste kroeg. Dat lukt eigenlijk altijd zonder grote problemen, al waakt Voorpost er wel voor dat deze ontmoetingsplekken niet publiek bekend worden.

VP stamtafels uitstekend voor leggen van contact (Bron: Stormfrontforum juni 2014)

VP stamtafels uitstekend voor leggen van contact (Bron: Stormfrontforum juni 2014)

En die stamtafels bewijzen ook waarom ontmoetingsruimtes zo belangrijk zijn. Belangrijk voor het sociale aspect, gezelligheid en kameraadschap, maar ook voor de organisatie: op deze bijeenkomsten krijgen (regionale) structuren van een extreemrechtse groep als Voorpost vorm, er kan gepraat en gemobiliseerd worden voor acties en er kan overlegd worden over allerhande praktische zaken.

Nazikroegen

Bijeenkomst Ulfhednar te Callantsoog, 2011

Bijeenkomst Ulfhednar te Callantsoog, 2011

Weer anders deed de Noord-Hollandse neonazigroep Ulfhednar het. Vlak na de oprichting van de groep werd in de kustplaats Callantsoog een eigen ruimte betrokken. Deze ruimte werd in de zomer van 2011 gebruikt om bijeenkomsten te organiseren voor sympathisanten en andere belangstellenden. Aanvankelijk gebeurde dat zonder problemen. Dat veranderde toen twee groepsleden, in aanwezigheid van een Vlaamse terreurverdachte, door een arrestatieteam uit hun auto werden gehaald wegens het bezit van vuurwapens.

Korte tijd later verbood de burgemeester van Callantsoog een volgende bijeenkomst. Ook dit keer procedeerde een van de neonazi’s en kreeg uiteindelijk ruim twee jaar later gelijk bij de Raad van State. Maar toen was Ulfhednar al van het toneel verdwenen. Ook al mislukte dit project deels, het zorgde ogenschijnlijk wel voor enige inspiratie. Want de afgelopen maanden werden maar liefst twee kroegen geopend met een duidelijk neonazistisch imago, “De Nationalist” in Ravenstein en “Rac ‘n’ Roll Place” in Veendam.

De Nationalist
nationalist-drankgeldDe kroeg in Ravenstein is een initiatief van inwoner John Willemse (1979), al een ruim decennium actief in extreemrechtse circuits en de laatste tijd vooral zichtbaar als actief lid van de Nederlandse Volks-Unie (NVU). Hij opende zijn ruimte ‘De Nationalist’ in oktober 2014. Onder het motto “het verenigen van Nationalisten en nationaal-socialisten” is de kroeg ongeveer een keer per maand geopend. Er wordt drank verkocht, er zijn slaapplaatsen beschikbaar en er is ruimte voor een kleine dertig personen. Willemse beschouwt zijn kroeg als een “nationaal bevrijde zone”. Deze term verwijst naar een Duits fenomeen. Zo’n zone is een gebied waar door middel van intimidatie en geweld wordt geprobeerd migranten buiten te sluiten en weg te pesten.

de-nationalist-geldDe Nationalist is vanaf het begin een clubhonk voor de NVU-aanhang, waarvan een belangrijk deel van de actieve achterban in die regio woont. Verder komen er sinds de opening ook regelmatig leden van de Autonome Nationalisten uit Vlaanderen langs. Deze neonazistische groep heeft sinds die tijd – en mogelijk in de Ravensteinse kroeg – steeds nauwer samengewerkt met de NVU. Onlangs maakte beide organisaties zelfs bekend dat de Autonome Nationalisten namens de NVU mee zullen gaan doen aan Vlaamse verkiezingen. Maar behalve deze ontmoetingsfunctie gebeurt er nog meer. In De Nationalist worden politieke thema-avonden gehouden en propagandamateriaal van de NVU, Zwart Front en Identitair Verzet verspreid. Begin 2015 blijkt dat De Nationalist aspiraties heeft. “Dit jaar zullen we een x aantal bijeenkomsten gaan organiseren en deelnemen aan acties en demonstraties” schrijven ze op hun facebookpagina. Aan wat voor soort acties en demonstraties gedacht moet worden blijkt al snel. Begin maart wil men tijdens een ‘Trouw aan Rood Wit Blauw’ bijeenkomst geld inzamelen voor een bloemstuk om gesneuvelde Duitse SS’ers te herdenken op de oorlogsbegraafplaats in Ysselsteyn.

Rac’n’Roll Place

Martin van de Grind (helemaal vooraan) en Johnboy Willemse (met gespreide armen) in Rac’n’Roll place, 2014

Martin van de Grind (helemaal vooraan) en Johnboy Willemse (met gespreide armen) in Rac’n’Roll place, 2014

In Veendam gaat het om een oude sportschool even buiten het centrum, waar een gedeelte sinds juli 2014 is opengesteld als kroeg. Spilfiguur Martin van de Grind (1969) uit Winschoten loopt al ruim dertig jaar rond in het extreemrechtse wereldje en heeft deze sportschool verbouwd tot ‘Rac’n’Roll Place’. Hier wordt net als in Ravenstein drank verkocht en extreemrechts propagandamateriaal verspreid. Zoals het zuidelijk gelegen De Nationalist ook Vlaamse gasten weet te trekken, zo richt Rac’n’Roll Place zich met succes op Duitse sympathisanten. Het verschil tussen deze plekken is dat er in Veendam vaker bijeenkomsten plaatsvinden, waar beduidend meer bezoekers op afkomen. Daarnaast is er een ruimte waar boogschieten,krachtsport en kickboksen beoefend kan worden. Bovendien treden er af en toe muzikanten op, zoals de Australische gitarist Nigel Brown (1967). Brown heeft in een aantal tot de verbeelding sprekende nazibands gespeeld en is in Australië tot negen maanden cel veroordeeld wegens ‘potenrammen’. In 1995 neemt hij in het Noord-Hollandse dorp Zwaag een cd op met zijn band Celtic Warrior. Tijdens deze opnames worden de bandleden door de politie gearresteerd. Twee jaar later wordt Brown veroordeeld tot een boete van 1500,- wegens het beledigen van joden. Op het oud&nieuw feest waarmee 2014 afgesloten werd konden de bezoekers van Rac’n’Roll Brown bewonderen tegen betaling van € 15,- entree.

Aankondiging optreden Nigel Brown, 2014

Aankondiging optreden Nigel Brown, 2014

Rac’n’Roll Place brengt twee groepen bij elkaar. In zijn kroeg ontvangt Van de Grind enerzijds rechtsextremisten die op dit moment actief zijn in Blood & Honour-kringen. Uit zijn eigen regio, de divisie Blood & Honour-Noordland, maar ook van andere groepen uit de rest van het land. Daarnaast komen er groepen extreemrechtse skinheads over de vloer die niet aan Blood & Honour zijn verbonden. De skinheadcultuur is een jeugdstijl waar Van de Grind al dertig jaar actief in is en waar hij veel oude contacten aan heeft overgehouden. De kroeg ademt ook in alles een skinheadsfeer uit. De naam, Rac’n’Roll, verwijst naar extreemrechtse skinhead muziek, ‘Rock Against Communism’. Aan de muur hangen allerlei skinhead-attributen, waaronder een vlag van ‘Hou Kontakt’. Hou Kontakt was een organisatie voor nazi-skinheads in het begin van de jaren negentig, waar Van de Grind destijds de leiding over had. De sfeer tijdens de kroegavonden is als ruig en onstuimig te omschrijven. Op een avond in januari bekogelen verschillende bezoekers elkaar voor de gein met dartpijlen en laat Martin van de Grind zich beschieten met een airsoftpistool. Barman Liam Taylor (1982) past zijn in de Rac’n’Roll place verworven boksvaardigheden toe. In de straat van de kroeg slaat hij die nacht schijnbaar zonder enige aanleiding iemand in het gezicht, wat leidt tot zijn arrestatie en een nacht in de cel.

Kickboksen oefenen in Rac’n’Roll place, 2014

Kickboksen oefenen in Rac’n’Roll place, 2014

Gezien de grote afstand (200 km) tussen de twee kroegen zou verwacht kunnen worden dat er weinig overlap is in bezoekers en organisatie. Maar dat is niet helemaal waar. Er worden over en weer bezoeken gebracht en de barman Liam Taylor van Rac’n’Roll place bedient op een avond ook de klanten in De Nationalist. En eigenlijk is dat ook niet zo vreemd. Het extreemrechtse wereldje in Nederland is immers klein en overzichtelijk, men kent elkaar.

Zoals we eerder in dit artikel schetsten zijn ontmoetingen en dus ontmoetingsruimtes van cruciaal belang voor elke extreemrechtse organisatie. Op die plaatsen kan men de eigen – omstreden – identiteit zonder problemen naar buiten brengen, er is ruimte voor vriendschap, muziek en gezelligheid, er kunnen vergaderingen en scholingsbijeenkomsten worden gehouden, er kan geld ingezameld of verdiend worden, kortom: er kan een organisatie op poten worden gezet. Of de twee nieuwe kroegen, Rac’n’Roll Place in Veendam en De Nationalist in Ravenstein, die functies ook gaan vervullen is na een paar maanden nog moeilijk vast te stellen. Het illegale karakter van deze kroegen, de openlijk nazistische oriëntatie en de overlast voor de omgeving zijn potentiële problemen voor een duurzame voortzetting van deze ontmoetingsruimtes.

Advertisements

Verkiezingsonderzoek Europa 2014: Gaat Europa Rechts af?

De antifascistische onderzoeksgroep Kafka heeft onderzoek gedaan naar de partijen die mee doen aan de aankomende Europese verkiezingen. Hier onder het artikel dat zij hierover publiceerden.

Voor de Europese verkiezingen van 22 mei 2014 hebben zich enkele kandidaten en partijen aangemeld met een rechtse tot extreemrechtse signatuur. De Europese Unie is niet populair in deze kringen, deels vanwege nationalistische sentimenten, maar ook vanuit onderbouwde argumenten en democratische afwegingen. Het is eigenlijk tegenstrijdig om je verkiesbaar te stellen voor een orgaan dat je af wilt schaffen. Nog vreemder wordt het wanneer je een goed betaalde baan aanvaardt van een instituut dat je eigen partij in de campagne als geldverspillers heeft afgeschilderd. Waarom stort een Europarlementariër van de PVV zijn vergoedingen dan niet terug in de Europese kas? In dit artikel vliegen we in vogelvlucht langs enkele opvallende kandidaten en partijen.

Partij voor de Vrijheid (PVV)

PVVeuDe PVV is vanuit Nederland de enige extreemrechtse partij die een serieuze kans maakt op veel zetels. In 2009 verwierf de partij 5 van de 25Nederlandse zetels. De huidige PVV-fractie in Europa is inmiddels verscheurd en uiteengevallen, het zal de gemiddelde PVV-kiezer niet deren. Die wil namelijk helemaal geen goed bestuur in Europa, maar een afbouw van de Europese macht. Er staan eigenlijk maar weinig verrassingen op de kandidatenlijst van de PVV. De dissidente Europarlementariërs zijn natuurlijk geschrapt.
Jansen op PVV manifestatie 21 september 2013, Den Haag

Jansen op PVV manifestatie 21 september 2013, Den Haag

Jansen op PVV manifestatie 21 september 2013, Den Haag

Alleen de kandidatuur van professor Hans Jansen (1942) uit Amsterdam is vermeldenswaardig. Jansen cirkelde de afgelopen jaren nog als een semi-onafhankelijke arabist rondom de PVV. Met deze kandidatuur is hij volwaardig PVV’er geworden. Jansen heeft wel meer extreemrechtse contacten gehad in het recente verleden. Zo was hij in november 2006 spreker op een congres van de extreemrechtse organisaties Deltastichting en Identiteit in België. Alle andere sprekers waren toonaangevende personen uit het extreemrechtse veld zoals Alain de Benoist van Grece. De Deltastichting is met haar tijdschrift TeKoS de intellectuele ruggengraat van nieuw rechts in Vlaanderen.
Enkele jaren daarvoor was professor Jansen spreker op een debat in Rotterdam. Daar debatteerde hij met een breed panel van PvdA tot Filip de Winter van het Vlaams Belang over de utopie van de multiculturele samenleving. De Winter hamerde op de Europese Leitkultur die beter zou zijn dan de cultuur van de migranten. In het debat krijgt hij hierin steun van Hans Jansen die stelt: “de westerse cultuur is op dit moment superieur aan alle andere culturen, die is het meest hoogstaand, het meest efficiënt”. Deze ontmoeting van gelijkgestemden kan spoedig voortgezet worden in het Europese Parlement waar de PVV nauw samen wil gaan werken met allerlei extreemrechtse partijen zoals het Vlaams Belang, en ook met het radicale Front National uit Frankrijk.

Anti EU(ro) Partij

Heitmeier bij een Voorpost actie tegen ‘Anti-Blank Racisme’ 24 november 2011, Den Haag

Heitmeier bij een Voorpost actie tegen ‘Anti-Blank Racisme’ 24 november 2011, Den Haag

We schreven al eerder over deze partij die aanvankelijk door de rechtsextremist Wim Vreeswijk opgericht werd, maar zich van hem afkeerde. Vreeswijks toenmalige medeoprichter Jack Rijnders (1946) uit Nieuwegein staat ook nu weer kandidaat. Nadat we hem eerder dit jaar in een artikel over de gemeenteraadsverkiezingen noemden stuurde hij een verontwaardigde mail naar Kafka waarin hij stelt tegen discriminatie en fascisme te zijn en dat hij daarom ook met Vreeswijk brak. Waarom de partij dan nog steeds samenwerkt met de bekende rechtsextremist Jan Heitmeier (1950) uit Amstelveen is dan de vraag. Heitmeier komt uit de radicale partij CP’86 voort en is tegenwoordig vooral met de actiegroep Taalverdediging in de weer. In 2012 sprak hij een bijeenkomst van de extreemrechts actiegroep Voorpost Den Haag toe over het onderwerp taal. Ook nam hij deel aan een Voorpost-actie bij de ambassade in Zuid-Afrika om solidariteit met de blanke bevolking te tonen. Jan Heitmeier steunt de Anti EUro Partij nu bij de verkiezingsdeelname, maar is zelf geen kandidaat. Ook twee andere mensen uit Taalverdediging zetten een steunhandtekening. Het gaat om Heitmeiers zus Mieke Heitmeier (1956) uit Amstelveen en secretaris Tom Hoevers (1931) uit Amsterdam-Noord.
Als laatste ondersteuner van de Anti EUro Partij kunnen we Frans Bergwerf (1942) uit het Drentse Beilen nog noemen. Hij was na de vergeefse verkiezingsdeelname van de Anti-Europa Partij in 2012 even betrokken bij een extreemrechtse partij die zich Nieuwe Volks Partij Nederland noemde, maar alleen een digitaal bestaan leek te hebben.

Artikel 50

Screenshot facebookprofiel Van Meetelen

Screenshot facebookprofiel Van Meetelen

Ook Artikel 50 is een partij die zich tegen de EU keert en al eerder behandeld is op deze website. Bij de gemeenteraadsverkiezingen in maart 2014 doken diverse radicale figuren op met extreemrechtse achtergronden. Lijsttrekker Daniel van der Stoep (1980) uit Den Haag is zelf uit de PVV van Geert Wilders afkomstig en is Europarlementariër. Zoals je zou verwachten zijn er nog wel enkele ex-PVV’ers kandidaat bij Artikel 50. Bijvoorbeeld Erna Beentjes (1967) uit Den Haag en het enige gemeenteraadslid van Artikel 50: Gerton van Unnik (1966) uit Weesp. Van Unnik stapte op als Statenlid voor de PVV in Noord-Holland nadat die fractie in 2012 uiteen viel. Hij was in 2012 even actief bij de Libertarische Partij als kandidaat bij de Tweede Kamerverkiezingen. Artikel 50 krijgt bij deze verkiezingen wel meer steun van mensen die uit de Libertarische Partij komen. Gerton van Unnik schreef dat hij eind 2012 naar een studiebijeenkomst van het extreemrechtse Vlaams Belang over Europa wilde gaan.
Uit Bergen op Zoom komt Artikel 50-kandidaat Boy van Meetelen (1980). Hij was daar in maart nog kandidaat voor de lokale Lijst Linssen, maar werd niet verkozen tot raadslid. Op Facebook liet Van Meetelen globaal zien waar zijn politieke voorkeuren liggen. Hij liket niet alleen de PVV en internationale anti-islamgroepen, maar kiest ook voor de extreemrechtse actiegroep Identitair Verzet. Boy van Meetelen is ook facebookvriend met de bekende rechtsextremist Paul Peters, die Identitair Verzet leidt. Er staan wel meer extreemrechtse activisten in zijn vriendenlijst.

IQ-de Rechten-Plichten-Partij

Ondanks de partijnaam komt de lijsttrekker van een eenmanslijst van de IQ-partij niet heel slim over. Delftenaar Günther Niessen (1939) is geen bekende rechts-extremist, maar heeft kennelijk denkbeelden ontwikkeld die wel populair zijn in deze hoek. Nota bene in de zendtijd voor politieke partijen komt hij uit de kast. Hij poneert de antisemitische complottheorie dat “multimiljardairs” van de Joodse “Ashkenazi-groep” (Asjkenazim) vijftig jaar geleden meer grip “op sterke Europese volkeren” wilden krijgen door “geboortesterke immigrantengroepen binnen te loodsen”. Volgens Niessen wilde ze “de bruine mensen als verdringingswapens gebruiken”. Op de website van de partij is meer informatie te vinden. Er wordt modieus ingehaakt op de PVV-leus “meer of minder” met de volgende tekst:

Günther Niessen in een uitzending van zendtijd voor politieke partijen

Günther Niessen in een uitzending van zendtijd voor politieke partijen

“Wilt u meer of minder Nederlanders? IQ-Partij is voor meer Nederlanders. Voor meer Nederlanders met een normale IQ. Mentaal zwakke, maar geboortesterke immigranten vormen een groot probleem. De immigranten-gemeenschappen, sommigen van hen ook nog met een sterk agressie- en overvaller-profiel, dijen uit zoals olievlekken en trekken de gemiddelde IQ in het land naar beneden”.
Je zou niet verwachten dat een partijnaam als IQ-partij gewoon een onomwonden racistische boodschap verbergt. De partij denkt dat allochtonen een laag IQ hebben en daarmee een bedreiging vormen voor Nederlanders die een hoog IQ zouden hebben.

Vrouwen Partij

De enige man op de kandidatenlijst van de progressieve Vrouwen Partij is Khalid Ahmed Chaudry (1952) uit Den Haag. Hij is ook de enige die een rechtse achtergrond lijkt te hebben. In 2006 stond hij tweemaal kandidaat bij verkiezingen. Eerst voor de LPF-afsplitsing Ons Den Haag voor de gemeenteraad, en later voor de Partij voor Nederland bij de Tweede Kamerverkiezingen. Die Partij voor Nederland stond toen onder leiding van Hilbrand Nawijn. In die jaren profileerde Nawijn zich met stevige rechtse uitspraken en een warme samenwerking met het Vlaams Belang van Filip de Winter.

De Groenen

Uunk voert campagne voor de Groenen

Uunk voert campagne voor de Groenen

Het profiel van de milieupartij de Groenen is niet altijd eenduidig. Het kleine partijtje heeft een links imago en er wordt vaak samengewerkt met GroenLinks. Toch zijn er binnen de partij mensen actief die zich niet thuis voelen onder het paraplubegrip “links”. In de jaren negentig hielden de Groenen zelfs besprekingen met enkele extreemrechtse splinterpartijtjes (Nederlandse Christen Democraten en Partij voor Milieu en Recht) over samenwerking. In 2001 stapte ruim een derde van de leden over naar GroenLinks en was een fusie van de baan.
Een typische vertegenwoordiger van de tweeslachtigheid is de huidige kandidaat Gerben Uunk (1965) uit Amsterdam en Purmerend. Tegenwoordig woont hij in het west-Ierse stadje Ennis. Uunk was in de jaren negentig actief bij de Groenen en het omstreden milieupartijtje Eco 2000. Bij Eco 2000 doken destijds figuren op die uit extreemrechtse partijen kwamen, dit leverde protesten op van antifascistische groepen. In 2002 koos Gerben Uunk voor Pim Fortuyn. Uunk was kandidaat voor de LPF bij de Tweede Kamerverkiezingen en coördinator voor het LPF-district Amsterdam. Als radicale Fortuynisten van het “Leger Tegen Links” in 2002 een actie bij de Bijlmerbajes organiseren doet Gerben Uunk ook mee.

SGP/ChristenUnie

Bas Belder (1946) is al jarenlang een belangrijke kracht binnen de SGP en staat op de tweede plek van de combinatielijst met de ChristenUnie voor Europa. Hij is sinds 1999 Europarlementariër. In 2009 kiest Belder er voor om in een samenwerkingsfractie te gaan zitten waarin ook de extreemrechtse separatistische partij Lega Nord uit Italië zit. Kennelijk zijn ze voor de SGP acceptabel als partner. In mei 2012 bezoekt Bas Belder een boekpresentatie van het omstreden duo Sam en Wim van Rooy. Na kritische schrijfsels over de islam hebben ze ditmaal Europa op de korrel genomen. Sam van Rooy is in 2011 medewerker van de Tweede Kamerfractie van de PVV. Hij komt negatief in het nieuws nadat hij in een internetfilmpje willekeurige moslimvrouwen op video vastlegt en voor “tuig” uitmaakt. Hij kon zijn biezen pakken, maar kreeg al snel een betrekking bij de studiedienst van het Vlaams Belang. Bij de boekpresentatie die Bas Belder bezoekt zijn dan ook prominenten van het Vlaams Belang aanwezig, zoals Filip de Winter. Het gaat immers om een boek waaraan hun eigen partijmedewerker geschreven heeft. Ook de Europese PVV’ers zijn van de partij.